Op 20 februari 2024 besliste het Schepencollege om de Cardijnzaal aan de Willem De Roolaan te verkopen. Het mag worden verwacht dat de CD&V leden van de meerderheid dit in de gemeenteraad van aanstaande donderdag stilzwijgend zullen goedkeuren. Daarmee zal een architecturaal waardevol pand die de gemeente gratis verworven heeft definitief uit het stadspatrimonium verdwijnen.
Het gebouw werd in 1921 opgetrokken in het kader van de wederopbouw van het volledig verwoeste stadscentrum van Nieuwpoort. Het ontwerp is van de hand van de architecten Charles Phil en Louis Carbon, die een belangrijk aandeel hadden in de wederopbouw van Nieuwpoort. Niet alleen als een belangrijk voorbeeld van wederopbouwarchitectuur heeft het pand een grote waarde, maar ook typologisch is het waardevol. Dergelijk gaaf bewaarde verenigingslokalen uit de 19e eeuw of het interbellum zijn bijzonder zeldzaam in West-Vlaanderen. Logisch dan ook dat de Cardijnzaal werd opgenomen in de Inventaris van Bouwkundig Erfgoed. De Cardijnzaal heeft in de loop der jaren voor heel wat doelen gediend. Zo was er onder meer ooit een bibliotheek, repetitielokaal voor de Koninklijke Katholieke Fanfare, bibliotheek en toneelzaal werden er in gehuisvest. Ook de Chirojeugd (jongens en meisjes), volleybalclub Nidavo en toneelverenigingen maakten gebruik van de zaal.
In 2013 verleende de gemeente aan de toenmalige eigenaar, de vzw Sint-Bernarduscollege de toestemming om het gebouw te slopen. Het Agentschap Onroerend Erfgoed trok tegen deze sloopvergunning naar de Raad voor Vergunningenbetwistingen. Het Agentschap kreeg gelijk van de Raad. De Raad verwees hierbij naar de grote historische waarde van het gebouw. In mei 2020 schonk het Sint-Bernarduscollege het gebouw aan de gemeente. Wellicht bij gebrek aan financiële middelen om over te gaan tot renovatie. Stad Nieuwpoort liet het gebouw verder verkommeren. Administratieve overheden zoals een gemeente moeten nochtans zo veel mogelijk zorg in acht nemen voor de gebouwen die op de Inventaris voor Bouwkundig Erfgoed staan. Voor alle eigen werken of activiteiten bijvoorbeeld moet ze onderzoeken of ze een directe impact hebben op geïnventariseerd erfgoed. Bovendien moet ze motiveren welke maatregelen ze neemt om aan de zorgplicht te voldoen. De enige zorgmaatregel die de afgelopen jaren door de gemeente genomen werd, betreft het afsluiten van een stuk speelplaats achter het gebouw om het gevaar van vallende dakpannen voor de kinderen van het gemeenschapsonderwijs te verkleinen. Voor het overige bleef het een paradijs voor duiven.
Een totaal gebrek aan visie leidt er nu toe dat het CD&V-bestuur beslist heeft om het gebouw te verkopen. Dit vernam Gezond Verstand een eerste maal na lezing van het verslag van de Gecoro van 7 februari 2024 voorgezeten door de Burgemeester die het volgende liet optekenen : “Momenteel is een onderzoek lopende van een projectontwikkelaar wat er met de schoolsite en de Jozef Cardijnzaal zou kunnen gebeuren. Het dossier is nog in een vroeg stadium zodat ik hier momenteel geen verdere informatie kan over geven.” Blijkbaar kon toen ook nog niet de informatie gegeven worden dat de gemeente al beslist had om het verkoopproces op te starten. Het is typerend voor de Nieuwpoortse politiek : wanneer er eens iets beslist wordt, gebeurt het in een achterkamertje. Schepenen en gemeenteraadsleden van de meerderheid… zij kijken toe en keuren stilzwijgend goed. De bouwpromotor loopt al rond. Instelprijs voor de verkoop : 125.000 euro.
Gezond Verstand Nieuwpoort betreurt deze verkoop ten zeerste. Niet alleen verdwijnt op deze manier een stuk buitengewoon erfgoed uit het patrimonium van de stad. Het gebouw had de Nieuwpoortenaar ook nog zoveel diensten kunnen bewijzen.
Het klopt dat de renovatie van het gebouw geld kost. Veel geld. Het is evenwel een kwestie van prioriteiten stellen. Enkele weken geleden nog pronkte het Gemeentebestuur dat er in Hurlebize – na 14 jaar leegstand – nog eens 3 miljoen euro in het interieur wordt geïnvesteerd. Het is daarmee een bodemloze financiële put geworden. Hurlebize dient om op de benedenverdieping een toerismekantoor van enkele vierkante meters te vestigen. De Cardijnzaal zou daarentegen kunnen dienen om het verenigingsleven in Nieuwpoort een nieuwe boost te geven. Zo kan het gebouw een perfecte thuisbasis worden voor toneelverenigingen naar analogie met theater Oto in Oostduinkerke. Daarnaast kunnen de zalen gebruik worden voor de fanfare en de Nieuwpoort Concert Band die ook al enkele jaren op zoek zijn naar een degelijke repetitieruimte. Voor de schattige ballerina’s die nu in de turnzaal aan de overkant moeten oefenen, kan eveneens ruimte gecreëerd worden. Er kan een dagcafé worden ingericht voor de oudere bewoners. ’s Avonds kan deze bar dan dienen voor de verenigingen die er hun activiteiten houden. Tussen twee scholen in en toch in het centrum zorgt dit voor weinig overlast maar veel betrokkenheid. En leven midden in de stad. De mogelijkheden zijn talrijk.
De verkoop is een enorme gemiste kans. Voor Gezond Verstand Nieuwpoort is dit het zoveelste bewijs dat het in Nieuwpoort beter kan. Beter moet. Voor het onomkeerbaar wordt. Wanneer er niet gauw terug wind in de zeilen komt, dobbert Nieuwpoort af richting slaapstad. Een immobiliënproject zonder inhoud.