Er werd ons de vraag gesteld wat Gezond Verstand Nieuwpoort zou doen aan de wildgroei van vakantiewoningen. Er zouden de laatste jaren heel wat vakantiewoningen bij gekomen zijn wat onder meer de woningprijzen de hoogte zou injagen. Het is een klacht die we de laatste maanden herhaaldelijk hebben gehoord. Niemand is tegen het toerisme gekant, maar het evenwicht lijkt zoek. We hebben ons bij Gezond Verstand Nieuwpoort de vraag gesteld of een groeiend aantal vakantiewoningen wel een probleem is. Vakantiewoningen zorgen voor toerisme en toerisme is een belangrijke inkomstenbron voor de stad en vele van haar bewoners. Vakantiewoningen moeten dus absoluut kunnen in onze gemeente. Dat spreekt voor zich, en zeker in een kustgemeente.
Toch denken we dat een “wildgroei” aan vakantiehuizen, onder meer in het centrum van Nieuwpoort Stad, problematisch is. Betaalbaar wonen organiseren, is een immense uitdaging. Los van de economische wetmatigheid dat de prijzen stijgen wanneer het aanbod schraal is en de vraag groot, wordt een kustgemeente als Nieuwpoort geconfronteerd met nog twee extra fenomenen die het de lokale bevolking zeer moeilijk maken nog een eigen woning te betalen : pensioenmigratie en vakantiewoningen. Wie een woning koopt om er een vakantiewoning van te maken beschikt doorgaans over meer financiële middelen dan een eigenaar die er zich wil domiciliëren. Een vakantiewoning is immers een investering en de concurrentie aangaan met een investeerder is voor een gewone koper bijzonder moeilijk. De mogelijkheid om een woning om te bouwen tot een (lucratieve) vakantiewoning drijft de prijzen aldus op tot een niveau dat voor een modaal gezin onhaalbaar is geworden. Te veel vakantiewoningen hebben nog een tweede nefast gevolg. Het haalt de ziel uit een buurt. Wie een vakantiewoning huurt, verblijft slechts zeer tijdelijk in de woning. Het worden geen buren en het sociaal contact is onbestaande of zeer gering. Deze problematiek begint zich nu zelfs ook al in onze buurgemeenten te manifesteren, waarvan de charme nochtans het persoonlijk contact tussen de inwoners is. De inwoners van Sint-Joris en Ramskapelle zijn fier dat ze elkaar bijna allemaal kennen. Uit onze analyse van de website van Toerisme Vlaanderen blijkt dat er sinds 2021 in Nieuwpoort meer dan 100 vakantiewoningen zijn bijgekomen (of aangemeld). Het huidige stadsbestuur voert geen duidelijk beleid rond vakantiewoningen.
Wat stellen wij met Gezond Verstand Nieuwpoort voor? Wanneer de wil er is om er iets aan te doen, ligt de oplossing volgens ons voor de hand. De invoering van een vergunningensysteem waarbij een volledige vakantiewoningenstop kan gehanteerd worden in bepaalde zones van Nieuwpoort, zoals in het centrum van de stad. Afhankelijk van het aantal vakantiewoningen die er in een bepaalde buurt al zijn, kan zo een evenwicht worden gezocht tussen permanente bewoning en vakantieverhuur. Met een vergunningensysteem wordt niet het warm water uitgevonden. In Brugge wordt dit al meer dan twee decennia toegepast. Daar worden sinds 2002 geen vergunningen meer verleend voor vakantiewoningen in de binnenstad. Ook andere kustgemeenten willen het toepassen omdat de druk in sommige wijken te groot wordt.
Het huidige stadsbestuur zegt al een tijdje het probleem te gaan aanpakken. De bestaande reglementering laat nochtans toe om nu al een beleid te voeren rond vakantiewoningen. Zo moet een omgevingsvergunning aangevraagd worden om een woning om te vormen tot een vakantiewoning, omdat er in dat geval sprake is van een functiewijziging. Een dergelijke vergunning kan geweigerd worden wanneer het niet opportuun is om op die plaats in de stad vakantiewoningen toe te laten. Het is bijvoorbeeld maar de vraag of het opportuun is om in de Marktstraat, een van de belangrijkste en meest pittoreske winkelstraten in Nieuwpoort vakantiewoningen te vergunnen. Recent nog werd een omgevingsvergunning toegekend om een woning op het Marktplein om te vormen tot vakantiewoning (Doss. O/2023/209). Men belooft om er iets aan te doen, maar in feite is er weinig excuus om er nu al niets aan te doen.
Gezond Verstand Nieuwpoort pleit niet voor een algemeen verbod op vakantiewoningen. Toerisme en ondernemen hebben een belangrijke plaats in onze stad. Wel moet er een evenwicht gezocht worden. Waar kunnen nog vakantiewoningen en waar niet? Betrek de inwoners er bij. Wat vinden de inwoners van Ramskapelle of de Simli-wijk zelf? Het kan echt niet moeilijk zijn om hierrond een draagvlak te vinden, een visie uit te bouwen, duidelijke regels op te stellen en deze regels te handhaven. In deel 2 zullen we uiteenzetten hoe het schoentje in Nieuwpoort wringt bij de handhaving van de bestaande regels.
